مخاطب شناسی در سخنرانی

مخاطب شناسی در سخنرانی

مونا شش بلوکی

مخاطبانتان را بشناسید تا بتوانید در آنها نفوذ کنید.

قبل از تهیه و نوشتن متن سخنرانی تان مخاطبان خود را تجزیه و تحلیل کنید. آمادگی قوی در برابر مخاطبان باعث جلب اعتمادشان و اثرگذاری بیشتر شما روی آنها می شود. برای اینکه یک سخنرانی موفق داشته باشید و با مخاطب ها در هر سطحی ارتباط با کیفیت برقرار کنید، بایستی سخنرانیتان حضار محور باشد و این مستلزم آن است که مخاطبانتان را بشناسید و دربارۀ آنها اطلاعات کسب کنید.

 

منظور از مخاطب شناسی چیست؟

مخاطب شناسی یعنی بدست آوردن اطلاعات نفوس (جمعیت نگاری) در مورد مخاطبان. اطلاعاتی از قبیل:

  • رده سنی
  • ترکیب جنسیتی
  • درآمد
  • میزان تحصیلات
  • شغل
  • سطح طبقه خانوادگی
  • ملیت
  • مذهب
  • ترکیب قومی یا نژادی
  • زمینۀ فرهنگی، اجتماعی، سیاسی
  • و …

 

مخاطب شناسی چه کمکی به ما می کند؟

افراد معمولاً در سخنرانی ها این سؤال برجسته را در ذهن خود می پرسند که ” از این سخنرانی چه چیزی عاید من می شود؟” به همین دلیل برای رسیدن به این هدف و برآورده کردن انتظارات مخاطبان باید دربارۀ آنها اطلاعات لازم و کافی را به دست آورید و در هنگام آماده سازی متن سخنرانی این سؤالات را از خود بپرسید:

  • مخاطبان انتظار دارند چه چیزی را یاد بگیرند؟
  • چه چیزی را بدانند یا باور کنند، یا در نتیجه گوش دادن به این سخنرانی انجام دهند؟
  • مؤثرترین راه و روشی که می توان این انتظارات را برآورده کرد چیست؟

 

با قراردادن نکات مثبت و منافع مخاطبان در شروع و مقدمه سخنرانیتان زمینه جذب بیشتر آنان به سمت خودتان را فراهم کنید.

برای اینکه صحبتها و سخنرانی به دل مخاطب بنشیند و بتوانید اثرگذارتر باشیم باید از نیازها، خواسته ها، رویاها، ارزشها و ترسهای آنها اطلاعات لازم را داشته باشیم. دنیا را از دیدگاه آنها ببینیم. حضار زمانی که بابت صحبتهای شما پول پرداخته باشند در مقایسه با زمانی که مجانی شرکت می کنند سطح انتظارات آنها خیلی بیشترخواهد بود بنابراین برای برآورده کردن این انتظارات بایستی بتوانید آنها را پیش بینی کنید.

 

باید بدانید که قرار است چند نفر، در چه رده سنی و با چه ترکیب جنسیتی در مراسم سخنرانی حضور پیدا کنند. تا بتوانید براساس آن رویکرد خود را در نظر بگیرید. بطور مثال بتوانید فعالیتهای گروهی و محتوای ارائه خود را متناسب با آنها تنظیم کنید.

 اینکه مخاطبان شما چه میزان تحصیلات و دانشی دارند؟ شناخت مخاطب کمک می کند که بدانیم محتوایی که قرار است آماده کنیم، تا چه حد باید ساده یا پیچیده باشد، آنها چقدر با موضوع سخنرانی آشنایی دارند؟ چه مثالها و داستانهایی باید تعریف شود. اگر از اصطلاحات فنی و پیچیده که برای آنها قابل درک نیست استفاده کنیم آنها مات و گیج می شوند . از طرف دیگر اگر آنها را دست کم بگیریم و مطالب پایین تر از سطح دانش و آگاهی آنها را برایشان تکرار کنیم خسته و بی حوصله می شوند. همچنین در طول سخنرانی به بازخورد مخاطبان نیز توجه داشته باشید و نکات و مطالب را با عکس العمل آنها مطابق سازید.

 

داشتن اطلاعات در مورد حال و هوای مخاطبان به ارائه شما بسیار کمک می کند اطلاعاتی از قبیل : آنها با رضایت آمده اند یا به اجبار محل کار و رییسشان؟ آیا در محل کار خود امنیت شغلی دارند؟ درآمدشان کم یا زیاد است؟ آیا مشتاق شنیدن صحبتهای شما هستند؟ چه روزی را گذرانده اند؟ باشادی و خوشحالی یا با کسالت و ناراحتی؟

نگرش مخاطب ها نسبت به شما نیز دارای اهمیت است. اینکه در موردتان چگونه فکر می کنند؟ اگر آنها شک یا حتی رویکردی خصمانه نسبت به محتوای سخنرانی شما داشته باشند با آگاهی و داشتن این اطلاعات می توانید مباحثات قانع کننده ای را از قبل آماده کنید و برای صحبتهای خود اسناد و مدارک معتبر ارائه دهید.

 

باید با اوضاع و شرایط شهری که قرار است در آن سخنرانی کنید آشنا باشید. آخرین اتفاقات و رویدادهای آنجا چه چیزهایی بوده است که بتوانید از آن طریق برای همدلی، حسن جویی یا پل زدن برای ارتباط بیشتر استفاده کنید.

مکان سخنرانی چه شرایطی دارد؟ آیا سخنرانی در فضای باز انجام می شود یا محیط بسته؟

آب و هوا، تغییرات دمایی، صدا و نور مکان محل سخنرانی بر دریافت و جذب مطالب شما از طرف مخاطبان تأثیر زیادی دارد.

از تجربه ای که مخاطبها با سخنرانان دیگر داشته اند و اینکه عکس العمل آنها نسبت سایرسخنرانان چگونه بوده است آگاهی پیدا کنید. مراقب باشید با مثال ها و طنزهایی که استفاده می کنید به قوم، نژاد و ملیتی توهین نکنید. به تعصباتی که دارند هوشیار باشید چرا که با استفاده از شوخی های نابجا علاوه بر اینکه غیر حرفه ای به نظر می رسید، اثرگذاری شما کمتر شده و در طول سخنرانی توجه لازم را نخواهید گرفت یا ممکن است تبعات جبران ناپذیری برای شما داشته باشد.

در ابتدای سخنرانی هدف را در نظر بگیرید .کدامیک از اهداف متقاعد کنندگی، انتقال اطلاعات و انگیزه دادن را دنبال می کنید؟ می خواهید بعد از اتمام سخنرانی مخاطبان چه تأثیری گرفته باشند؟ آنها چه کاری را انجام دهند؟

به وضعیت جسمی، خستگی و افت انرژی مخاطبان در طول ارائه توجه داشته باشید. زمانی برای تغذیه و استراحت مخاطبان در نظر بگیرید. همچنین درطول سخنرانی و در فواصل منظم باید اتفاق خاصی بیفتد تا سطح توجه و انرژی مخاطبان که پایین آمده دوباره بالا بیاید. بنابراین چاشنی های مناسب با آنها از جمله داستان که چه بهتر داستان شخصی باشد، حکایت، نقل قول، شعر،کلیپ، موزیک و  یا حتی علایق، تفریحات و مثالهایی از خودتان و… را استفاده کنید. مهم است که با ساختاربندی صحیح سخنرانی خود، زمانبندی را به خوبی مدیریت کنید.

 

مخاطبان چه سبک اجتماعی یا تیپ شخصیتی دارند؟

اطلاع داشتن در مورد  سبک های اجتماعی یا تیپ های شخصیتی به شما در نوع رفتار و واکنشی که نشان می دهید می تواند کمک کننده باشد. آیا در جمع مخاطبان شما همه نوع سبکی وجود دارد؟ یا یک نوع سبک بر دیگر سبکها غالب است؟

در اینجا با چهار نوع سبک های اجتماعی آشنا می شویم که عبارتند از:

  • مهربان ها: افرادی غالباً حساس، حمایتگر و دلسوز هستند.آنها از تنش، تعارض و ریسک کردن دوری می کنند و در برابر ایجاد تغییر مقاومت می کنند.
  • برانگیزنده ها: افراد عمل محور و نتیجه محوری هستند خیلی به جزئیات توجه نمی کنند و بیشتر کلی نگر هستند.
  • ابراز کننده ها: افرادی با اعتمادبه‌نفس، خوشبین و برون‌گرا می باشند. همچنین دارای ارتباطات اجتماعی قوی و گسترده هستند. آنها اهل ریسک کردن برای به دست آوردن فرصتها هستند.
  • تحقیق کننده ها: افرادی دقیق، منظم و اهل تجزیه و تحلیل کردن هستند. ساختاربندی وجزئیات برای این دسته مهم است.تحقیق کننده ها که سطح پایینی از قاطعیت و حساسیت دارند در هر کاری که انجام می دهند رویکردی دقیق، سنجیده و نظام‌مند دارند. ساختار، وضوح و نظم برای آنها مهم است.

 

چرا و چه طور مخاطبان خود را درک کنیم؟

درک کردن مخاطبان نقش مهمی در تهیه محتوای سخنرانی که متناسب با نیازها، خواسته ها و اهداف آنها باشد را دارد.

سه موقعیت ادراکی وجود دارد:

  1. آگاهی نسبت به خود و دیدن چیزها از چشم انداز خودتان است.
  2. خود را جای مخاطب گذاشته و از چشم انداز او به سخنرانی و اتفاقات نگاه کنید.
  3. در این حالت خود را در موقعیت «مشاهده‌گر» قرار داده یعنی شخص سومی که هم به سخنران و هم به مخاطبان نگاه می کند.

وقتی خود را در این موقعیت ها قرار می دهید این دیدگاه و بینش را پیدا می کنید، که در نظر مخاطبان چگونه نشان داده می شوید.

 

الگوهای دریافت مطالب و یادگیری مخاطبان به چه صورت است؟

به روش، نوع یادگیری و کانالهای دریافتی مخاطبان باید توجه داشته باشید. هر یک از افراد با یکی از حواس بینایی، شنوایی، لامسه خود مطالب را بهتر یاد می گیرند که اصطلاحاً به آنها کانالهای ترجیحی گفته می شود. یعنی با سه دسته از افراد دیداری، شنیداری و حسی مواجه هستید و باید فعالیت ها، بازی ها و در کل محتوایی که آماده می کنید این سه دسته افراد را پوشش دهد تا بتوانید در طول سخنرانی آنها را راضی نگه دارید و به صحبتهای شما توجه کنند.

نوع پوشش و ظاهر شما در برقراری ارتباط بهتر و نزدیکتر با مخاطبان نیز مهم است. اختلاف زیاد نوع پوشش و طرز رفتارتان باعث می شود در نظر آنان فردی مغرور یا غیر حرفه ای به نظر برسید.

تا اینجا با برخی از اطلاعات مورد نیاز برای شناخت مخاطبان آشنا شدید. حال این پرسش پیش می آیدکه این اطلاعات را چطور می توان بدست آورد؟

برخی از راههای کسب اطلاعات در زیر اشاره شده است:

  • از طریق برگزارکننده سخنرانی
  • بررسی و مشاهدات خود
  • مصاحبه یا توزیع پرسشنامه
  • جستجو در اینترنت
  • مطالعه کتاب
  • اگر برگزاری سمینار با چند سخنران انجام می شود می توان از سخنران های قبلی هم اطلاعات لازم و مهم را کسب نمود.
  • گاهی امکان آگاه شدن از برخی اطلاعات قبل از برگزاری سخنرانی وجود ندارد. بنابراین بهترین راه این است که زودتر به محل سخنرانی بروید و با حضار صحبت و ارتباط بگیرید. البته در هر صورت، زودتر رفتن به محل سخنرانی علاوه بر شناخت بیشتر نسبت به مخاطبان، به بالارفتن اعتماد به نفستان و همچنین ایجاد پیوند قوی تر بین شما و آنها نیز کمک می کند.

 

آیا تمامی این اطلاعات را باید جمع آوری کنیم؟

هر چقدر بیشتر درباره مخاطبان تحقیق کنید در ارائه سخنرانی مسلط تر و با اعتماد به نفس تر خواهید بود اما شاید بدست آوردن تمامی این اطلاعات بی شمار زمان بر، یا قابل دسترسی و مورد نیاز نباشد بنابراین می توانید مهم‌ترین مشخصه ها را در نظر بگیرید تا ارائه و اجرای شما با موفقیت بیشتری انجام شود.

بطور مثال  اگر برای یک شرکت داروسازی سخنرانی می‌کنید، مذهب، سن و جنسیت آنان چندان اهمیتی ندارد. سخنرانی شما تا حد زیادی تحت تأثیر شغل و پیشینه تحصیلی این افراد خواهد بود.

در نهایت اینکه برای به دست آوردن اطلاعاتی که نیاز دارید خجالت نکشید. هر چقدر بیشتر در مورد مخاطبان خود تحقیق کنید سخنرانی بهتر و موفق تری خواهید داشت.

مقالات مرتبط

دیدگاه

0 نظر تاکنون ارسال شده است

Notice: ob_end_flush(): failed to send buffer of zlib output compression (1) in /home/monashes/domains/monasheshboloki.com/public_html/wp-includes/functions.php on line 4757

Notice: ob_end_flush(): failed to send buffer of zlib output compression (1) in /home/monashes/domains/monasheshboloki.com/public_html/wp-includes/functions.php on line 4757